January 13, 2012

Energielandschap

Wie aan het varen is in de Weerribben en luistert naar koekoek en karekiet, zal het zich niet realiseren. Wie wandelt in de Meinweg en uitkijkt over de heidevelden, zal het misschien niet willen geloven. En wie de windmolens ziet langs het Noordzeestrand of op de dijk bij Urk, zal het wellicht verafschuwen. Wij danken het Nederlandse landschap, van natuurschoon tot cultuurlandschap, voor een groot deel aan onze voortdurende vraag naar energie. Turfwinning vormde onze veenplassen, houtaanplant bezorgde ons onze dennenbossen – oorspronkelijk aangelegd voor brandstof en voor palen in de mijnen. De molens van Kinderdijk behoren tot ons dierbaarste nationale erfgoed. Het is die link tussen landschap en energie die centraal staat in het boek Het Energielandschap van auteur Tom Bade en landschapsfotograaf Ruud Lardinois.

Hoe zal Nederland veranderen als de vraag naar biomassa echt van de grond komt? Onze veenplassen en heidevelden zijn we inmiddels mooi gaan vinden, evenals ouderwetse molens en stoomtreinen – maar hoe zit dat met het energielandschap van de toekomst? "Eigenlijk gaan we dingen pas mooi vinden als ze niet noodzakelijk meer zijn," schrijft Bade, "en behangen worden met weemoed. […] Dus als we de Westergasfabriek tegenwoordig als erfgoed bewaren en ook erg mooi vinden, dan is het zeer waarschijnlijk dat we ook de oude raffinaderijen van Shell op Pernis ooit mooi gaan vinden: als we ze tegenwoordig al niet mooi vinden. Net als de windmolens in Flevoland."

...

Fossiele brandstof is nog pas sinds ruim een eeuw de belangrijkste energiebron in Nederland. In de eeuwen daarvoor waren we vooral afhankelijk van hout, turf en windenergie. Pas later ontdekten we steenkool, aardgas en -olie. En aarzelend herontdekken we nu de wind, en ontdekken we nu echt stromings- en geothermische energie en bepaalde biomassagewassen als duurzame bron van energie die onze economie draaiend kan en zal moeten houden. Elk van die vormen van energiewinning laat zijn sporen na in het landschap. Hoe ingrijpend, laat het boek ‘Energielandschap’ zien. Een zeer groot deel van Nederlandse landschap blijkt gevormd te zijn als gevolg van energiewinning. (Drs. Maurits Groen)

Energie uit algen, onderzoek WUR

Duurzame productiemethoden voor voedsel en energie zijn noodzakelijk als we niet elke vierkante meter natuur in landbouwgrond om willen zetten. Algen gaan olie en eiwit voor energie en voedsel leveren.

Ester van de Wiel, Utrecht Manifest, Werklandschap EET